Haziran 2026

Adli Sicil ve Arşiv Kaydı: Ne Zaman Silinir, Nasıl Silinir?

5352 sayılı Kanun çerçevesinde sabıka kaydının ömrü

Sabıka kaydı denen belge nedir, adli sicil ile arşiv kaydı arasındaki fark nedir, kayıtlar ne zaman ve nasıl silinir? 5352 sayılı Kanun üzerine vatandaş için rehber.

Sizden hiç adli sicil belgesi istendi mi? İşe girerken, ihaleye katılırken, kimi başvurularda o belge önünüze gelir ve halk arasındaki adıyla "sabıka kaydı", çoğu insanın hayatında diplomadan sık sorulur. Peki o kayda ne girer, ne kadar kalır, silinmesi mümkün müdür? Bu soruların cevabı 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'ndadır ve haberler iyi ile kötünün karışımıdır: hiçbir kayıt sonsuza kadar sürmez ama silinme de kendiliğinden ve hemen olmaz. Sırayla anlatayım.

Adli sicile ne kaydedilir?

Adli sicile, Türk mahkemeleri tarafından verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir (5352 m.4). Buradaki anahtar kelime kesinleşmiştir. Hakkınızda soruşturma açılması, dava açılması, hatta ilk derecede mahkûmiyet kararı verilip henüz kesinleşmemesi adli sicile mahkûmiyet olarak girmez. Beraat eden kişinin bu davası da sicile mahkûmiyet olarak yazılmaz.

Bir de sık sorulan üç kalem var. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları olağan adli sicil kaydına değil, kendine özgü ayrı bir sisteme kaydedilir ve ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya savcılıkça istenmesi hâlinde verilir (5352 m.6 ve CMK m.231/13). Ertelenmiş hapis cezası ise kesinleşmiş bir mahkûmiyet olduğu için sicile işler; kanun, ertelemeye ilişkin denetim süresini ve sonuçlarını da kayda alır (5352 m.4/1-b). İdari para cezaları, örneğin trafik cezaları, adli sicile kaydedilmez; kanun bunu açıkça söyler (5352 m.5/1-c). Bu ayrımı bu kategorideki kabahat yazısında anlattık.

İki ayrı defter: adli sicil ve arşiv

Sistemi anlamanın anahtarı, ortada tek değil iki kayıt olduğunu bilmektir. Birincisi adli sicil kaydıdır; güncel ve görünür olan budur. İkincisi arşiv kaydıdır; silinen adli sicil bilgilerinin aktarıldığı, erişimi çok daha dar tutulan ikinci defterdir.

Yani cezasını çekmiş insan, adli sicil defterinden çıkar; ama izi hemen kaybolmaz, arşive geçer. Vatandaşın "kaydım silindi mi" sorusunun dürüst cevabı çoğu zaman şudur: adli sicilden silindi, arşivde bekliyor.

Arşiv kaydı ne zaman silinir?

Arşivin de ömrü vardır ve süreler mahkûmiyetin türüne göre değişir.

Tabloyu sadeleştireyim. Olağan mahkûmiyetlerde beş yıllık süre, bilginin arşive fiilen aktarıldığı tarihten değil, arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten başlar. Anayasa'nın 76. maddesi ile özel kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde ise süre uzar: yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, alınmamışsa otuz yıl. Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması hâlinde ise kayıtlar talep bile aranmaksızın tamamen silinir (m.12/2).

Bu tabloda vatandaş için iki pratik sonuç var. Birincisi, yasaklanmış hakların geri verilmesi kâğıt üstünde bir ayrıntı değildir; belirli mahkûmiyetlerde arşiv süresini on beş yıla indiren bir mahkeme kararıdır. Şartları da kanunda yazılıdır: cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve hayatını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması (5352 m.13/A). İkincisi, süreler kendiliğinden sonuç doğursa da uygulamada kaydın durumunu takip etmek kişinin kendi elindedir.

Kim neyi görebilir?

Vatandaşın asıl merakı çoğu zaman şudur: iş başvurusunda karşımdaki kişi neyi görecek? Sistemin mantığı burada da ikili çalışır. Adli sicil bilgileri, kullanılış amacı belirtilmek suretiyle kişinin kendisine, vekiline ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına verilebilir (5352 m.7). Arşiv kayıtlarına erişim ise çok daha dardır: arşiv bilgilerini ancak kişinin kendisi ve vekili, bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında savcılık ve mahkemeler, yetkili seçim kurulları ile özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurumları isteyebilir (5352 m.10).

Bunun günlük hayattaki anlamı şudur: sıradan bir iş başvurusunda kendi elinizle sunduğunuz belge, kural olarak güncel adli sicil kaydınızı gösterir; adli sicilden silinip arşive geçmiş bir kayıt, arşiv sorgusu yapmaya yetkili olmayan kimseye verilmez. Belirli kamu görevleri ve özel kanunlarla düzenlenen alanlar için ise daha geniş sorgular söz konusu olabilir. Ayrıntı, başvurduğunuz alanın kendi mevzuatındadır; kritik bir başvuru öncesinde durumunuzu bir avukatla netleştirmek en sağlamıdır. Bir güvence daha: kanunda açıkça belirtilmedikçe, bir yakınınızın adli sicil ve arşiv kaydı sizinle ilgili bir işlemde istenemez ve sizi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz (m.10/2).

Belge nasıl alınır, yanlış kayıt nasıl düzeltilir?

Kanun, gerçek kişilerin kendileriyle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarını kullanarak elektronik ortamda sorgulayabilmesini ve sonucu merciine verebilmesini açıkça düzenlemiştir (5352 m.13/2); belge ayrıca Cumhuriyet başsavcılıklarından ve kaymakamlıklardan da alınabilir (m.8). Belgeyi aldığınızda iki şeye bakın: kayıtların size ait olup olmadığına ve silinme koşulları oluşmuş bir kaydın hâlâ görünüp görünmediğine.

Silinme kararları, Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyonun görev alanındadır (5352 m.14); silinme koşulları oluştuğu hâlde duran kayıt için bu çerçevede başvuru yapılarak kaydın silinmesi istenebilir. Talebiniz sonuçsuz kalırsa hukuki yollar kapalı değildir; itiraz ve dava imkânları için hak arama yolları değerlendirilir. Kaydın içeriği, süresi ve somut durumunuz için ise en doğrusu bir avukata danışmaktır; çünkü hangi sürenin hangi tarihten işlediği, dosyadan dosyaya değişen teknik bir hesaptır.

Sık sorulan üç soru

HAGB kararım belgede görünür mü? Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları olağan adli sicil kaydında yer almaz; bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak yargı mercilerince istenebilir (5352 m.6, CMK m.231/13). Kurumun ayrıntısını bu kategorideki HAGB yazısında anlattık.

Trafik cezaları görünür mü? Görünmez; idari para cezasına ilişkin kararlar adli sicile kaydedilmez (5352 m.5/1-c). Adli para cezası ise farklıdır: o bir mahkeme hükmüdür ve kesinleşmişse sicile girer (5352 m.4/1-c). İkisinin adı benzer, hukuku ayrıdır.

Çocukken alınmış bir ceza ne olur? On sekiz yaşından küçüklerle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtları, ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere savcılık, hâkim veya mahkemelerce istenebilir (5352 m.10/3). Hukuk, insanın çocukluğunu ömür boyu sırtında taşımasını istememiştir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Somut olaylarda uygulanacak hukuki yol, tarafların sıfatına, işlem tarihine, eldeki belgelere ve süre koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle genel bilgiler, dosyaya özgü belge incelemesiyle birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili Maddeler

5352 m.9Adlî sicil bilgilerinin silinmesi (ilgili fıkralar)
(1) Adlî sicildeki bilgiler; a) Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, b) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, c) Ceza zamanaşımının dolması, d) Genel af, Halinde Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek, arşiv kaydına alınır. (2) Adlî sicil bilgileri, ilgilinin ölümü üzerine tamamen silinir. (…)
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 3 Eylül 2026
5352 m.12/1Arşiv bilgilerinin silinmesi (birinci fıkra)
Arşiv bilgileri; a) İlgilinin ölümü üzerine, b) Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren; 1. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle, 2. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle, c) Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle, tamamen silinir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 3 Eylül 2026
5352 m.4, m.5, m.6Adli sicile kaydedilecek ve kaydedilmeyecek bilgiler, diğer bilgilerin kaydı
Madde 4- (1) Türk mahkemeleri tarafından vatandaş veya yabancı hakkında verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri adlî sicile kaydedilir. Bu bağlamda; a) Hapis cezaları ile ilgili olarak; 1. Hapis cezasına mahkûmiyet kararı, 2. Koşullu salıverilme kararı, 3. Koşullu salıverilmede denetim süresinin uzatılmasına ilişkin karar, 4. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dair karar, 5. Hapis cezasının infazının tamamlandığı hususu, b) Hapis cezasının ertelenmesi halinde; 1. Denetim süresi, 2. Denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu, 3. Ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar, c) Adlî para cezası ile ilgili olarak; 1. Adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmü, 2. Adlî para cezasının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu, 3. Adlî para cezasının tazyik hapsi suretiyle kısmen veya tamamen infaz edildiği hususu, 4. Adlî para cezasının tazyik hapsinden sonra kalan kısmının ödenmek suretiyle infaz edildiği hususu, d) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırıma mahkûmiyet halinde; 1. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak, adlî para cezasına mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri uygulanması hükmü, 2. (Değişik: 26/2/2008-5739/7 md.) Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin gereklerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla hapis cezasının infazına ilişkin karar, 3. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım olarak hükmedilen güvenlik tedbirinin değiştirilmesine ilişkin karar, (…) Adlî sicile kaydedilir. (2) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen mahkûmiyet hükmü ya da eski hükümde değişiklik yapan tüm hüküm ve kararlar açısından da birinci fıkra hükümleri uygulanır. (3) Kanun gereği olarak gerçek kimliği saklı tutulan kişilerin adlî sicil ve arşiv kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Madde 5- (1) Türk mahkemeleri tarafından verilmiş olsa bile; a) Disiplin suçlarına ve sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet hükümleri, b) Disiplin veya tazyik hapsine ilişkin kararlar, c) İdarî para cezasına ilişkin kararlar, Adlî sicile kaydedilmez. Madde 6- (1) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenmesi halinde verilmek üzere kaydedilir. (2) (Ek: 2/7/2012-6352/103 md.) Karşılıksız yararlanma suçunda etkin pişmanlıktan yararlanması dolayısıyla şüpheli, sanık veya hükümlü hakkında verilen kararlar adlî sicilde bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Onbeş yıl süreyle muhafaza edilen bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından istenmesi halinde verilebilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 4 Eylül 2026
5352 m.7, m.8, m.10Bilgi verme rejimi ve merciler
Madde 7- (1) Adlî sicil bilgileri, kullanılış amacı belirtilmek suretiyle; a) İlgili kişiye veya vekâletnamede açıkça belirtilmek koşuluyla vekiline, b) Kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, Verilebilir. (2) Yabancı devletler tarafından istenilen adlî sicil bilgileri mütekabiliyet esasına göre verilir. Madde 8- (1) Adlî sicil bilgileri; mahalli adlî sicillerde Cumhuriyet başsavcılıklarınca, (…) kaymakamlıklarca yurt dışında elçilik ve konsolosluklarca, merkezî adlî sicilde ise Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce verilir. Madde 10- (1) Arşiv bilgileri; a) Kullanılış amacı belirtilmek suretiyle, kişinin kendisi veya vekâletnamede açıkça belirtilmiş olmak koşuluyla vekili, b) Bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemeler, c) Yetkili seçim kurulları, d) Özel kanunlarda gösterilen hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşları, Tarafından istenebilir. (2) Kanunda açıkça belirtilmediği takdirde, kişi hakkında alınacak bir karar veya yapılacak bir işlemle ilgili olarak, bir yakınının adlî sicil ve arşiv kayıtları istenemez ve bu bilgiler, kişiyi herhangi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak olarak kullanılamaz. (3) Onsekiz yaşından küçüklerle ilgili adlî sicil ve arşiv kayıtları; ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemelerce istenebilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 4 Eylül 2026
5352 m.13, m.13/A, m.14Sorgulama, yasaklanmış hakların geri verilmesi ve komisyon
Madde 13- (1) Bir suça ilişkin soruşturma ve kovuşturma kapsamında adlî sicil ve arşiv kayıtlarında; a) Mahkeme, hâkim ve Cumhuriyet Başsavcılığı doğrudan doğruya, b) Kolluk ve diğer kamu kurum ve kuruluşları Adalet Bakanının onayı ile, Sorgulama yapabilirler. (2) (Ek: 4/7/2012-6353/32 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, mevzuatın adli sicil ve arşiv kaydı alınmasını öngördüğü hallerde, Adalet Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ilgili kişiler hakkında adli sicil ve arşiv kayıtlarında sorgulama yapabilirler. Gerçek kişiler de kendileriyle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtlarını, Adalet Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ve güvenli kimlik doğrulama araçlarını kullanarak sorgulayabilir, sonucu fiziki veya elektronik ortamda merciine verebilirler. Madde 13/A – (Ek: 6/12/2006-5560/38 md.) (1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması, gerekir. (2) Mahkûm olunan cezanın infazına genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukukî nedenle son verilmiş olması halinde, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilmesi için, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir. Ancak, bu süre kişinin mahkûm olduğu hapis cezasına üç yıl eklenmek suretiyle bulunacak süreden az olamaz. (3) Yasaklanmış hakların geri verilmesi için, hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine, hükmü veren mahkemenin veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir. (…) (6) Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde, adlî sicil arşivine kaydedilir. (7) Yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulması nedeniyle oluşan bütün masraflar hükümlü tarafından karşılanır. Madde 14- (1) Adlî sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesiyle ilgili kararları almak ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere, Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün teklifi ve Bakan onayı ile üç hâkimden oluşan bir komisyon kurulur.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 4 Eylül 2026
CMK m.231/13HAGB kayıtlarının ayrı sistemde tutulması
Madde 231 – (…) (13) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) (Değişik:16/7/2026-7589/15 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir. [Not: Anayasa Mahkemesi'nin 10/7/2025 tarihli ve E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla bu maddenin 5 ilâ 14. fıkraları iptal edilmiş, iptal kararının yürürlüğü 30/9/2026 olarak belirlenmiştir. Madde bu tarihten önce, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir; yukarıdaki metin yürürlükteki hâlidir. Somut bir dosyada hangi metnin uygulanacağı karar tarihine göre değişebilir.]
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 4 Eylül 2026

Madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.

Sonuç

Adli sicil sistemi iki defterle çalışır: görünür olan adli sicil ve arka odadaki arşiv. Kesinleşmiş mahkûmiyet sicile girer, infaz tamamlanınca arşive geçer, arşivde de kanunun öngördüğü beş, on beş veya otuz yıllık süre dolunca silinir. Hiçbir kayıt ilelebet değildir ama takip etmek kişiye düşer. Belgenizi zaman zaman kontrol edin; silinmesi gereken bir kayıt duruyorsa talep hakkınızı kullanın ve gerekirse avukat desteği alın.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.

© 2026 Kentkuran Hukuk ve Arabuluculuk — yayıncı bildirimi. Bu içerik, hak sahibinin izniyle yayımlanmaktadır. Bu yayındaki özgün anlatım, seçim, başlıklandırma ve düzen, sahibinin hususiyetini taşıdığı ölçüde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. FSEK m.31 kapsamındaki mevzuat ve yargı kararları ile kanunen serbestçe kullanılabilen diğer resmî içerikler, kendi hukuki statüleri ölçüsünde bu bildirimin dışındadır. Kanunun izin verdiği iktibas ve diğer serbest kullanım hâlleri saklıdır. Bunlar dışında içeriğin tamamının veya sahibinin hususiyetini taşıyan bölümlerinin çoğaltılması, işlenmesi, yeniden yayımlanması, veri tabanına eklenmesi veya çevrim içi ortamlarda umuma iletilmesi önceden yazılı izne tabidir. İlim eserlerindeki iktibaslarda FSEK m.35 uyarınca kullanılan eserin ve eser sahibinin adı ile alıntının kaynağı belirtilmelidir; çevrim içi iktibaslarda ayrıca makale adı, Kentkuran Hukuk ve Arabuluculuk, kaynak site ve kalıcı bağlantı gösterilmelidir. Ticari kullanım, toplu veri aktarımı ve yapay zekâ/model eğitimi amacıyla kullanım için açık yazılı lisans alınmalıdır. İzin talepleri: info@kentkuranhukuk.com.

Danışmanlık Talebi