Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 127 — Mahalli idareler
Yerel yönetimler seçilmiş karar organları olan kamu tüzelkişileridir; görevleri, denetimleri ve gelirleri kanunla düzenlenir.
T.C. Anayasası Madde 127 açıklaması
İl, belediye ve köyün ortak yerel ihtiyaçları için kurulan idarelerin esasları yerinden yönetime uygun kanunla belirlenir. Seçimler beş yılda bir yapılır; büyük yerleşimler için özel yönetim biçimleri getirilebilir.
Seçilmiş organ sıfatının kazanılması ve kaybı yargı denetimindedir. Görev suçu nedeniyle soruşturma veya kovuşturma açılan organ ya da üyeyi İçişleri Bakanı kesin hükme kadar geçici uzaklaştırabilir. Merkezî idarenin kanuni idari vesayeti hizmet birliği ve yerel ihtiyaçların karşılanması gibi belirtilen amaçlarla sınırlıdır.
Belirli hizmetler için Cumhurbaşkanı izniyle birlik kurulabilir. Görev, yetki, maliye ve kolluk ilişkileri kanunla düzenlenir; yerel yönetimlere görevleriyle orantılı gelir kaynakları sağlanır.
T.C. Anayasası Madde 127 resmî metni
Mahalli idareler
Madde 127 – Mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir. Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir. (Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/12 md.) Mahalli idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre beş yılda bir yapılır. (Mülga ikinci cümle: 21/1/2017-6771/16 md.) Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir. Mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir. Merkezi idare, mahalli idareler üzerinde, mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birliğin sağlanması, toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir. Mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.