Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 161 — Bütçe ve kesinhesap
Yıllık bütçenin hazırlanması, ödenek sınırı, geçici bütçe ve kesinhesap süreci düzenlenir.
T.C. Anayasası Madde 161 açıklaması
Belirtilen kamu harcamaları yıllık bütçeyle yapılır; bütçeye ilgisiz hüküm konulamaz. Cumhurbaşkanı teklifi mali yılbaşından en az 75 gün önce sunar; komisyon 55 günde kabul ettiği metni Genel Kurula iletir ve yılbaşına kadar karar verilir. Bütçe yetişmezse geçici bütçe, o da olmazsa önceki bütçenin yeniden değerlemeyle artırılmış hâli uygulanır.
Milletvekilleri Genel Kurulda gider artıran veya gelir azaltan öneri veremez. Ödenek harcama sınırıdır ve kararnameyle aşılmasına izin verilemez. Ödenek artıran veya bütçelere yük getiren tekliflerde karşılık mali kaynak gösterilir.
Cumhurbaşkanı kesinhesabı ilgili yıl sonundan en geç altı ay sonra sunar; Sayıştay uygunluk bildirimini tekliften itibaren 75 günde verir. Bunların sunulması tamamlanmamış denetimleri bitirmez; kesinhesap yeni bütçeyle birlikte görüşülüp karara bağlanır.
T.C. Anayasası Madde 161 resmî metni
Bütçe ve kesinhesap
Madde 161 – (Değişik: 21/1/2017-6771/15 md.) Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun ellibeş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar. Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır. Merkezî yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterir. Harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamaz. Carî yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik teklifleri ile carî ve izleyen yılların bütçelerine malî yük getiren tekliflerde, öngörülen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur. Merkezî yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Sayıştay genel uygunluk bildirimini, ilişkin olduğu kesinhesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç yetmişbeş gün içinde Meclise sunar. Kesinhesap kanunu teklifi ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez ve bunların karara bağlandığı anlamına gelmez. Kesinhesap kanunu teklifi, yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülür ve karara bağlanır.
