Ceza Muhakemesi Kanunu · 5271 sayılı Kanun
Madde 30: Hâkimin çekinmesi ve inceleme mercii
(1) Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde; merci, bir başka hâkimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir.
(2) Hâkim, tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, merci çekinmenin uygun olup olmadığına karar verir. Çekinmenin uygun bulunması halinde, davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir.
(3) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yapılan işler hakkında 29 uncu madde hükmü uygulanır.
Madde açıklaması
Hâkimin çekinmesinde, kanuni yasaklılık ile tarafsızlık şüphesine dayanan nedenler farklı usulle ele alınır.
Hâkim yasaklılık sebebiyle çekinirse merci başka hâkim veya mahkemeyi görevlendirir. Tarafsızlığı şüpheye düşüren başka bir nedenle çekinmişse önce çekinmenin uygun olup olmadığı karara bağlanır; uygun bulunursa yeni görevlendirme yapılır.
Çekinme, hâkimin dosyayı hiçbir merci kararı olmadan bırakması anlamına gelmez. Gecikmesinde sakınca bulunan işlemler bakımından ret sürecindeki özel kurallar uygulanır. Amaç, tarafsızlığı korurken gerekli acil işlemlerin de güvence içinde yürütülmesidir.