Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 6100 sayılı Kanun
HMK Madde 353 — Duruşma yapılmadan verilecek kararlar
Bölge adliye mahkemesi, kanunda gösterilen durumlarda duruşma yapmadan kaldırma, gönderme veya esas hakkında karar verebilir.
HMK Madde 353 açıklaması
Yasaklı hâkim, görev veya dava şartı sorunları, usule aykırı bazı kararlar ve önemli delillerin toplanmaması yahut değerlendirilmemesi gibi hâllerde dosyanın yeniden görülmek üzere gönderilmesi mümkündür. Her eksiklik aynı sonucu doğurmaz; maddede sayılan nedenlerle bağlantı kurulmalıdır.
Karar hukuka uygunsa başvuru esastan reddedilebilir. Yeniden yargılama gerekmeyen hukuki hata veya gerekçe hatasında düzelterek karar, duruşmasız tamamlanabilen eksiklikte tamamlamadan sonra esas hakkında değerlendirme yapılabilir. İstinafın sonucu her durumda dosyanın ilk mahkemeye dönmesi değildir.
HMK Madde 353 resmî metni
Duruşma yapılmadan verilecek kararlar
MADDE 353- (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir: 1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması. 2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması. 3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…) 4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…) karar verilmiş olması. 6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması. b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine, 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.