Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
Madde 135: Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmaz. Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. Bu meslek kuruluşları ve üst kuruluşları organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler. Bu meslek kuruluşları üzerinde Devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir. Amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir ve yerlerine yenileri seçtirilir. Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, meslek kuruluşlarını veya üst kuruluşlarını faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içerisinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Madde açıklaması
Meslek kuruluşları kanunla kurulan ve üyelerince seçilen kamu tüzelkişileridir; amaç dışı faaliyet ve denetim koşulları belirlenir.
Kuruluşlar mesleki ihtiyaç, disiplin, ahlak ve güveni korumak için kurulur; organları üyelerce yargı gözetiminde gizli oyla seçilir. Belirtilen kamu görevlerinde çalışanlarda zorunlu üyelik aranmaz; partiler organ seçiminde aday gösteremez.
Amaç dışı faaliyet yasaktır; idari ve mali denetim kanunla düzenlenir. Sorumlu organın görevine, yetkili merci veya savcının istemi üzerine mahkeme son verir ve yeniden seçim yapılır.
Belirtilen güvenlik, kamu düzeni ve suçla mücadele sebepleriyle gecikmede sakınca varsa kanunen yetkili merci faaliyeti men edebilir. Karar 24 saatte hâkime sunulur; hâkim 48 saatte karar vermezse idari karar kendiliğinden kalkar.
