Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 15 — Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması
Savaş, seferberlik ve olağanüstü hâllerde hak kullanımı durumun gerektirdiği ölçüde durdurulabilir; çekirdek güvenceler korunur.
T.C. Anayasası Madde 15 açıklaması
Savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde hak kullanımı kısmen veya tamamen durdurulabilir; anayasal güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Uluslararası yükümlülükler ihlal edilemez ve tedbirler durumun gerektirdiği ölçüyü aşamaz.
Bu dönemlerde de savaş hukukuna uygun fiillerden doğan ölümler dışında yaşama hakkına, maddi ve manevi bütünlüğe dokunulamaz. Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatini açıklamaya zorlanamaz veya bunlardan dolayı suçlanamaz.
Suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi ve suçluluk mahkeme kararıyla belirlenene kadar kişinin suçlu sayılmaması güvenceleri de korunur. Böylece olağanüstü yetkilere açık sınırlar konulmuştur.
T.C. Anayasası Madde 15 resmî metni
Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması
Madde 15 – Savaş, seferberlik (…) veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler (…) dışında, kişinin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.