Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 38 — Suç ve cezalara ilişkin esaslar
Suç ve cezaların kanuniliği, masumiyet, kişisel sorumluluk ve ceza yargılamasına ilişkin temel güvenceler düzenlenir.
T.C. Anayasası Madde 38 açıklaması
Fiil işlendiğinde kanunda suç değilse ceza verilemez; o tarihteki cezadan daha ağır ceza uygulanamaz. Bu esas suç-ceza zamanaşımı ve mahkûmiyet sonuçlarında da geçerlidir. Ceza ve yerine geçen güvenlik tedbirleri yalnız kanunla konulur; sorumluluk şahsidir, ölüm ve genel müsadere cezaları yasaktır.
Suçluluk hükmen belirlenene kadar kimse suçlu sayılamaz. Kişi kendisini ve kanundaki yakınlarını suçlayan beyana veya delil sunmaya zorlanamaz; hukuka aykırı bulgular delil kabul edilemez. Yalnız sözleşme borcunu yerine getirememe nedeniyle özgürlükten yoksun bırakma yasaktır.
İdare, kişi özgürlüğünü kısıtlayan yaptırım uygulayamaz; Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni için kanuni istisna mümkündür. Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler dışında vatandaş suç nedeniyle yabancı ülkeye verilemez.
T.C. Anayasası Madde 38 resmî metni
Suç ve cezalara ilişkin esaslar
Madde 38 – Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez. Suç ve ceza zamanaşımı ile ceza mahkumiyetinin sonuçları konusunda da yukarıdaki fıkra uygulanır. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz. Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md.) Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez. Ceza sorumluluğu şahsidir. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md.) Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md; Mülga fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) (Değişik onuncu fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) Ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez. İdare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. Silahlı Kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir. (Değişik son fıkra: 7/5/2004-5170/5 md.) Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez.