Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 46 — Kamulaştırma
Kamulaştırma kamu yararı ve gerçek bedelin ödenmesi koşuluna bağlıdır; peşin ödeme esasının belirli istisnaları vardır.
T.C. Anayasası Madde 46 açıklaması
Devlet ve kamu tüzelkişileri, kamu yararı gerektirdiğinde özel taşınmazın tamamını veya kısmını kanuni usulle kamulaştırabilir veya idari irtifak kurabilir. Gerçek karşılığın ve kesinleşen artırım bedelinin nakden peşin ödenmesi esastır.
Tarım reformu, büyük enerji ve sulama, iskân, yeni orman, kıyı koruma ve turizm amaçlarında ödeme biçimi kanunla belirlenebilir. Taksit öngörülürse süre beş yılı aşamaz ve taksitler eşit olur. Toprağını doğrudan işleten küçük çiftçinin bedeli her durumda peşin ödenir.
Bu taksitlendirmelerde ve herhangi bir nedenle ödenmemiş bedellerde kamu alacakları için belirlenen en yüksek faiz uygulanır. Bedel ve ödeme güvenceleri kamulaştırmanın anayasal koşullarıdır.
T.C. Anayasası Madde 46 resmî metni
Kamulaştırma
Madde 46 – (Değişik: 3/10/2001-4709/18 md.) Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir. Kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırım bedeli nakden ve peşin olarak ödenir. Ancak, tarım reformunun uygulanması, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla kamulaştırılan toprakların bedellerinin ödenme şekli kanunla gösterilir. Kanunun taksitle ödemeyi öngörebileceği bu hallerde, taksitlendirme süresi beş yılı aşamaz; bu takdirde taksitler eşit olarak ödenir. Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanlarının bedeli, her halde peşin ödenir. İkinci fıkrada öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.
