Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
Madde 54: Grev hakkı ve lokavt
Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler. Bu hakkın kullanılmasının ve işverenin lokavta başvurmasının usul ve şartları ile kapsam ve istisnaları kanunla düzenlenir. Grev hakkı ve lokavt iyiniyet kurallarına aykırı tarzda, toplum zararına ve milli serveti tahrip edecek şekilde kullanılamaz. Grev ve lokavtın yasaklanabileceği veya ertelenebileceği haller ve işyerleri kanunla düzenlenir. Grev ve lokavtın yasaklandığı hallerde veya ertelendiği durumlarda ertelemenin sonunda, uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Uyuşmazlığın her safhasında taraflar da anlaşarak Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Yüksek Hakem Kurulunun kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Yüksek hakem kurulunun kuruluş ve görevleri kanunla düzenlenir. Greve katılmayanların işyerinde çalışmaları, greve katılanlar tarafından hiç bir şekilde engellenemez.
Madde açıklaması
Toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında grev hakkı tanınır; lokavt, yasaklama, erteleme ve hakem çözümü kanunla düzenlenir.
İşçiler toplu iş sözleşmesi yapılırken çıkan uyuşmazlıkta grev hakkına sahiptir. Grev ve işverenin lokavtının koşulları, kapsamı ve istisnaları kanunla belirlenir; iyiniyete aykırı, topluma zarar veren veya millî serveti tahrip eden kullanım yasaktır.
Yasaklama ve erteleme hâlleri kanunla düzenlenir. Yasakta veya erteleme sonunda uyuşmazlığı Yüksek Hakem Kurulu çözer; taraflar anlaşarak her aşamada da başvurabilir. Kurul kararları kesin ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
Greve katılmayanların işyerinde çalışması, greve katılanlarca engellenemez. Hüküm toplu eylem hakkını bu güvenceyle birlikte düzenler.