Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · 2709 sayılı Kanun
T.C. Anayasası Madde 74 — Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvuru hakları ile Kamu Başdenetçisinin seçim usulü düzenlenir.
T.C. Anayasası Madde 74 açıklaması
Vatandaşlar ve karşılıklılık koşuluyla Türkiye'de ikamet eden yabancılar, kişisel veya kamusal dilek ve şikâyetlerini yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı iletebilir. Kişisel başvurunun sonucu gecikmeden yazılı bildirilir; bilgi edinme ve kamu denetçisine başvuru hakkı herkese tanınır.
TBMM Başkanlığına bağlı Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişine ilişkin şikâyetleri inceler. Başdenetçi Meclisçe gizli oyla dört yıl için seçilir; ilk oylamalarda üçte iki, üçüncü oylamada salt çoğunluk aranır. Sonuç alınamazsa en çok oy alan adaylar arasındaki dördüncü oylamada fazla oy alan seçilir.
Hakların kullanımı, kurumun kuruluş ve çalışması, inceleme sonrası işlemleri ve denetçilerin nitelikleriyle özlük hakları kanunla düzenlenir.
T.C. Anayasası Madde 74 resmî metni
Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
Madde 74 – Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. (Mülga üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Kamu Başdenetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan aday seçilmiş olur. (Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Bu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi, Kamu Denetçiliği Kurumunun kuruluşu, görevi, çalışması, inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.