Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 6100 sayılı Kanun
HMK Madde 24 — Tasarruf ilkesi
Hukuk yargılaması kural olarak tarafın talebiyle başlar; tarafların dava konusu üzerindeki tasarruf yetkisi korunur.
HMK Madde 24 açıklaması
Hâkim, taraflardan birinin talebi olmadan kendiliğinden dava inceleyip karara bağlayamaz. Kanunda açık bir zorunluluk bulunmadıkça kişi, kendi lehine de olsa dava açmaya veya hakkını istemeye zorlanamaz. Mahkemeye başvurma konusunda esas karar hak sahibine aittir.
Tarafların serbestçe tasarruf edebildiği konularda dava açıldıktan sonra da bu yetki devam eder. Feragat, kabul veya sulh gibi işlemler kendi koşulları içinde kullanılabilir. Kamu düzenine ilişkin veya serbest tasarrufa kapalı konulardaki özel sınırlamalar ise bu ilkeden etkilenmez.
HMK Madde 24 resmî metni
Tasarruf ilkesi
MADDE 24- (1) Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz. (2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz. (3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.