Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 6100 sayılı Kanun
Madde 25: Taraflarca getirilme ilkesi
(1) Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz.
(2) Kanunla belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz.
Madde açıklaması
Davanın vakıalarını ve kural olarak delillerini taraflar getirir; hâkim tarafların yerine olay örgüsü kuramaz.
Kanuni istisnalar dışında hâkim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve bunları hatırlatacak davranışlarda bulunamaz. Aynı şekilde, kanunun izin verdiği durumlar dışında kendiliğinden delil toplama yetkisi yoktur.
Bu ilke, hâkimin belirsizlikleri açıklattırmasıyla veya Türk hukukunu kendiliğinden uygulamasıyla karıştırılmamalıdır. Davanın dayandığı olayları sunmak tarafın, hukuki nitelendirmeyi yapmak ise hâkimin görevidir. Tarafın ileri sürmediği olayı hukuki değerlendirme adı altında davaya eklemek bu sınırı aşar.