Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 6100 sayılı Kanun
HMK Madde 36 — Ret sebepleri
Hâkimin tarafsızlığını şüpheye düşüren önemli bir neden, ret veya çekilme sebebi olabilir.
HMK Madde 36 açıklaması
Tarafa öğüt verilmesi, gerekmeksizin görüş açıklanması, aynı davada belirli başka sıfatlarla görev yapılması veya uyuşmazlıkta arabuluculuk ve uzlaştırmacılık yapılmış olması maddede sayılan örneklerdendir. Tarafla dava veya düşmanlık bulunması da tarafsızlık değerlendirmesinde önem taşır.
Liste yalnız belirli akrabalık ilişkileriyle sınırlı değildir; somut olayda tarafsızlık şüphesi doğuran önemli neden araştırılır. Buna karşılık, bir usul kararının tarafın aleyhine olması tek başına hâkimin reddini gerektirmez. Ret istemi süre ve usul kurallarına uygun ileri sürülmelidir.
HMK Madde 36 resmî metni
Ret sebepleri
MADDE 36- (1) Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir: a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması. b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması. c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması. ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması. d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması.