Kentkuran Hukuk
KENTKURAN
HUKUK
Kategori IIİcra ve İflas

İcra ve İflas Hukuku

Alacak takibi, haciz, konkordato ve iflas süreçlerine ilişkin makaleler bu bölüm altında yayımlanacaktır. İçeriklerimiz İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı) güncel hükümleri ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları ışığında hazırlanmaktadır.

10 makaleKanun maddesi referanslıTüm Kategoriler
Son Eklenenİcra Takibinin Başlatılması: İlamlı ve İlamsız Takip Türleri18 Nisan 2026
22 Şubat 2026

İflas Davası: Açılma Sebepleri, Yetkili Mahkeme ve Süreç

Tacir borçluya karşı iflas yolu ile takip

İflas davası kimlere karşı açılır, takipli ve doğrudan iflas yolları nelerdir? Asliye ticaret mahkemesinde iflas yargılamasının esasları.

İflas, borçlunun tüm mal varlığının cebri icra ile paraya çevrilerek alacaklıların topluca tatmin edilmesini sağlayan külli bir takip yoludur. İcra ve İflas Kanunu uyarınca iflas yolu, kural olarak yalnızca tacirler ile tacir gibi sorumlu tutulan kişiler hakkında işletilebilir. Ortaklar dışındaki üçüncü kişilere yönelik müracaat hakkı sınırlandırılmış olup, sürecin asliye ticaret mahkemesi önünde yürütülmesi gerekir.

İflasa Tabi Kişiler

İİK m.43 uyarınca iflas yolu ile takip; Türk Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi bulunanlar ile özel kanunları uyarınca iflasa tabi olduğu bildirilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında uygulanır. Tacir olmayan kişiler hakkında iflas davası açılamaz; bu kişiler için yalnızca haciz yoluyla takip mümkündür.

Takipli İflas Yolu

Takipli iflasta alacaklı önce icra dairesine başvurarak iflas yolu ile takip talebinde bulunur. Borçluya yedi gün ödeme süreli iflas ödeme emri tebliğ edilir (İİK m.155). Borçlu süresinde itiraz etmez veya borcu ödemezse, alacaklı tebliğden itibaren bir yıl içinde asliye ticaret mahkemesinden iflas kararı isteyebilir (İİK m.156).

İtiraz halinde alacaklı, itirazın kaldırılmasıyla birlikte iflas kararı verilmesini aynı dilekçede isteyebilir; mahkeme, itirazın kaldırılması ve iflas talebini birlikte inceler.

Doğrudan İflas Sebepleri

İİK m.177'de düzenlenen doğrudan iflas halleri, ön takibe gerek olmaksızın iflas davası açılmasına olanak tanır. Borçlunun yerleşim yerinin belli olmaması, taahhütlerinden kurtulmak amacıyla kaçması, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli tasarruflarda bulunması veya ödeme aczinin açıkça ortaya çıkması bu sebepler arasındadır.

Sermaye şirketlerinin borca batık olması halinde yönetim organının durumu mahkemeye bildirmesi ve iflas talebinde bulunması gündeme gelir; alacaklılar da koşulları varsa İİK m.179 uyarınca doğrudan iflas yoluna başvurabilir. Bu yönüyle borca batıklık, şirket yönetimi bakımından ayrıca bildirim ve özen yükümlülüğü doğurur.

Yetkili Mahkeme ve Sonuçları

İflas davalarında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; yetkili mahkeme ise borçlunun muamele merkezinin (ticari işletmenin yönetildiği yerin) bulunduğu yer mahkemesidir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesindir.

İflas kararıyla birlikte borçlunun tasarruf yetkisi sona erer, mal varlığı iflas masasını oluşturur ve iflas idaresi tarafından paraya çevrilerek alacaklılara dağıtılır.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

İcra ve iflas süreçlerinde takip yolunun seçimi, alacağın dayanağına ve eldeki belgeye göre yapılmalıdır. İlamsız takip, kambiyo takibi, ilamlı takip, ihtiyati haciz, konkordato veya iflas yolu aynı sonucu hedeflese de süreler, itiraz imkânları ve masraf kalemleri birbirinden farklıdır.

Tebligat tarihi, ödeme veya itiraz süresi, haciz talebi, satış isteme süresi ve şikâyet süreleri dosyanın en kritik aşamalarıdır. Bu nedenle ödeme emri, icra emri, haciz tutanağı, kıymet takdiri raporu ve satış ilanı gibi belgelerin tebliğ tarihleri ayrı bir çizelgede takip edilmelidir.

Alacaklı bakımından faiz hesabı, takip talebinin açıklığı ve borçlunun malvarlığı araştırması; borçlu bakımından ise itiraz sebepleri, haczedilmezlik iddiaları ve menfi tespit imkânı baştan değerlendirilmelidir. Aksi halde usuli bir eksiklik, esasa ilişkin haklılığı gölgede bırakabilir.

İlgili Kanun Maddeleri

  • İİK m.43İflasa tabi kişiler
    + Tam metni göster
    Madde 43 – (Değişik 18/2/1965-538/21 md.)
    İflas yolu ile takip, ancak Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılan veya tacirler hakındaki hükümlere tabi bulunanlar ile özel kanunlarına göre tacir olmadıkları halde iflasa tabi bulundukları bildirilen hakiki veya hükmi şahıslar hakkında yapılır. Şu kadar ki, alacaklı bu kimseler hakkında haciz yolu ile de takipte bulunabilir.
    Bu yollardan birini seçen alacaklı bir defaya mahsus olmak üzere o yolu bırakıp harc ödemeksizin diğerine yeni baştan müracaat edebilir.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.154İflas takibinde yetkili merci
    + Tam metni göster
    Madde 154 – (Değişik: 18/2/1965-538/74 md.)
    İflas yoliyle takipte yetkili merci, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu mahaldeki icra dairesidir.
    Merkezleri yurt dışında bulunan ticari işletmeler hakkında yetkili merci, Türkiye’deki şubenin, birden ziyade şubenin bulunması halinde merkez şubenin bulunduğu yerdeki icra dairesidir. 
    Borçlu ile alacaklı yetkili icra dairesini yazılı anlaşma ile tayin etmişlerse, o yerin icra dairesi dahi iflas takibi için yetkili sayılır. Şu kadar ki, iflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamaz ve iflas davası mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.155İflas ödeme emri
    + Tam metni göster
    Madde 155 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)
    Borçlu iflas yoliyle takibe tabi şahıslardan olup da alacaklı isterse ödeme emrine yedi gün içinde borç ödenmediği takdirde alacaklının mahkemeye müracaatla iflas talebinde bulunabileceği ve borçlunun gerek borcu olmadığına ve gerek kendisinin iflasa tabi kimselerden bulunmadığına dair itirazı varsa bu müddet içinde dilekçe ile icra dairesine bildirmesi lüzumu ve konkordato teklif edebileceği ilave olunur.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.156İflas davasının açılması ve süresi
    + Tam metni göster
    Madde 156 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)
    Ödeme emrindeki müddet içinde borçlu tarafından itiraz olunmamışsa alacaklı bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden iflas kararı isteyebilir.
    Bu dilekçeye borçlunun ödeme emrine itiraz etmediğini mübeyyin ödeme emri nüshasının raptedilmesi lazımdır.
    Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir.
    İflas istemek hakkı ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.177Doğrudan iflas sebepleri
    + Tam metni göster
    Madde 177 – Aşağıdaki hallerde alacaklı evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir.
    1 – Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoliyle yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;
    2 – Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;
    3 – 308 inci maddedeki hal varsa;
    4 – İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse Türkiye’de bir yerleşim yeri veya mümessili bulunan borçlu dinlenmek için kısa bir müddette mahkemeye çağırılır.
    (Ek: 9/11/1988-3494/36 md.) Bu Kanunun 178 inci maddesinin ikinci fikrası burada da uygulanır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.179Sermaye şirketlerinde borca batıklık
    + Tam metni göster
    Madde 179- (Değişik: 28/2/2018-7101/3 md.) 
    Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin, aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olduğu idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler veya şirket ya da kooperatif tasfiye hâlinde ise tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan ve mahkemece tespit edilirse, önceden takibe hacet kalmaksızın bunların iflâsına karar verilir. Türk Ticaret Kanununun 377 nci ve 634 üncü maddeleri ile 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 63 üncü maddesi hükmü saklıdır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • İİK m.184İflas masasının oluşumu
    + Tam metni göster
    Madde 184 – İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer.
    Müflis namına gelen mektuplar iflas idaresi tarafından açılır ve sair mevrudelerin de masaya gönderilmesi posta idaresine bildirilir.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

Madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.

Sonuç

İflas davası, hem borçlunun ticari faaliyetini hem de alacaklılar arasındaki dağılım düzenini etkileyen ağır sonuçlu bir yargı yoludur. Yetki, iflasa tabi kişi sıfatı, ödeme emri tebliği ve borca batıklık belgeleri baştan dikkatle değerlendirilmelidir.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.

Danışmanlık Talebi