Türk Borçlar Kanunu · 6098 sayılı Kanun
TBK Madde 344 — Belirlenmesi
Yenilenen kirada bedel anlaşmasını, beş yıllık tespiti ve yabancı para kirasını ayrı kurallara bağlar.
TBK Madde 344 açıklaması
Yenileme anlaşmasında önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalama değişimi üst sınırdır; uzun süreli sözleşmede de uygulanır. Anlaşma yoksa hâkim aynı sınır içinde durum ve hakkaniyete göre bedeli belirler.
Beş yıldan uzun veya beş yıldan sonra yenilenen kiralarda ve sonraki her beş yılda hâkim TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kiraları birlikte değerlendirir. Bu tespit yalnız yıllık artış tavanı hesabına indirgenmez.
Yabancı para kirasında ilgili para mevzuatı ve aşırı ifa güçlüğü hükmü saklı olarak beş yıl değişiklik yapılamaz; sonrasında döviz değer değişimi de hesaba katılır. Geçici maddelerin kendi tarih aralıkları ayrıca gözetilmelidir.
TBK Madde 344 resmî metni
Belirlenmesi
MADDE 344 - Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir. Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanır.