Miras Hukuku
Mirasçılık belgesi, vasiyetname, tenkis ve muris muvazaası davaları ile miras paylaşımı süreçlerine ilişkin makaleler bu bölümde yer alacaktır.
Mirasın Reddi: Süreler, Şekil ve Sonuçları
TMK m.605-618 kapsamında borçlu terekeden korunma
Mirasın reddi nasıl yapılır, üç aylık süre ne zaman başlar? Gerçek ret ve hükmen ret arasındaki fark, sonuçları.
Mirasbırakanın borçları aktifinden fazla olduğunda mirasçılar, terekenin sorumluluğunu üstlenmemek için mirası reddedebilir. Türk Medeni Kanunu m.605-618, hem gerçek (sarih) reddi hem de hükmen reddi düzenler.
Gerçek Ret: Üç Aylık Süre
TMK m.606 uyarınca miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Üç aylık süre hak düşürücü süredir; süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kabul etmiş sayılır. Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yapılır; yazılı ya da sözlü olabilir, koşulsuz ve kayıtsız olmak zorundadır (TMK m.609). Terekeye sahiplenme anlamına gelebilecek işlemler ret hakkının kaybı bakımından ayrıca değerlendirilir.
Hükmen Ret
TMK m.605/2, mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise mirasın reddedilmiş sayılacağını düzenler. Bu durumda mirasçıların ayrıca ret beyanında bulunmasına gerek yoktur; alacaklılar dava açtığında bu durum savunma olarak ileri sürülür.
Hükmen ret iddia eden mirasçı, terekenin ödemeden aciz olduğunu ispatla yükümlüdür. Aciz vesikası, icra takibinin sonuçsuz kalması veya borçların aktifi açıkça aşması bu kapsamda kullanılabilecek delillerdir.
Reddin Sonuçları ve Alacaklıların Korunması
Bir mirasçı mirası reddederse, payı sanki o mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş gibi diğerlerine geçer (TMK m.611). Tüm yasal mirasçıların mirası reddi halinde tereke, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612).
TMK m.617, mirasçılarının alacaklılarını zarara uğratma kastı ile mirası reddetmiş olması halinde alacaklıların veya iflâs idaresinin, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali için dava açabileceğini düzenler. Bu durumda tereke resmen tasfiye edilir.
Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar
Miras uyuşmazlıklarında ilk adım mirasçılık durumunun, tereke kapsamının ve varsa ölüme bağlı tasarrufların netleştirilmesidir. Nüfus kayıtları, veraset ilamı, tapu kayıtları, banka yazıları, vasiyetname açılış tutanakları ve murisin sağlığındaki devir işlemleri birlikte incelenmelidir.
Tenkis, muris muvazaası, mirasın reddi, vasiyetnamenin iptali ve mirastan feragat gibi konularda süreler ve dava türleri birbirinden farklıdır. Öğrenme tarihi, mirasın açılması, vasiyetnamenin açılması ve ret beyanı gibi tarihlerin doğru saptanması hak kaybını önler.
Aile içi işlemler çoğu zaman yazılı belgeye dayanmadan yürüdüğü için banka dekontları, tapu bedelleri, murisin ekonomik ihtiyacı, tanık anlatımları ve fiili kullanım biçimi özel önem taşır. Delil hazırlığı ne kadar erken yapılırsa uyuşmazlığın hukuki çerçevesi o kadar sağlıklı kurulabilir.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m.605Mirasın reddi (gerçek ve hükmen)
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 605-Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.606Ret süresi (3 ay)
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 606- Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.609Reddin şekli
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 609- Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir. Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.611Reddin sonuçları
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 611- Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi, hak sahiplerine geçer. Mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça, mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.612Bütün mirasçılar tarafından ret
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 612- En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.617Mirasçıların alacaklılarını zarara uğratma
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 617- Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler. Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir. Bu suretle tasfiye edilen mirastan reddeden mirasçının payına bir şey düşerse bundan, önce itiraz eden alacaklıların, daha sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir. Arta kalan değerler ise, ret geçerli olsa idi bundan yararlanacak olan mirasçılara verilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
Madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.
Sonuç
Borçlu bir tereke söz konusu olduğunda üç aylık süre, en kritik unsurdur. Sürenin kaçırılması, mirasçının kişisel malvarlığıyla terekenin borçlarından sorumlu olması sonucunu doğurur.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.
Danışmanlık Talebi