TMK m.557 dört iptal sebebini sayar: (i) tasarruf, mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir sırada yapılmışsa; (ii) tasarruf, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa; (iii) tasarrufun içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırıysa; (iv) tasarruf, kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmışsa.

Tasarruf ehliyetinin bulunmaması, en sık başvurulan iptal sebebidir. Vasiyetname tarihinde mirasbırakanın akıl sağlığının yerinde olup olmadığı, hastane kayıtları, doktor raporları, tanık ifadeleri ve gerektiğinde adli tıp raporu ile araştırılır.

Şekil eksikliği özellikle el yazılı vasiyetnamelerde sıkça görülür. Vasiyetnamenin kısmen daktilo ya da bilgisayarla yazılmış olması, tarihin eksik veya yanlış yazılması, imzanın bulunmaması veya tartışmalı olması iptal sebebidir.

Resmî vasiyetnamede tanıkların ehliyetinin olmaması (TMK m.536) veya görevlinin yetkisiz olması da şekil eksikliği sayılır. Sözlü vasiyetnamede ise olağanüstü durumun gerçekten mevcut olmadığının ispatı vasiyetnameyi geçersiz kılar.

TMK m.559 uyarınca iptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.

İptal davasını mirasta hak sahibi olanlar açabilir. Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.

Miras uyuşmazlıklarında ilk adım mirasçılık durumunun, tereke kapsamının ve varsa ölüme bağlı tasarrufların netleştirilmesidir. Nüfus kayıtları, veraset ilamı, tapu kayıtları, banka yazıları, vasiyetname açılış tutanakları ve murisin sağlığındaki devir işlemleri birlikte incelenmelidir.

Tenkis, muris muvazaası, mirasın reddi, vasiyetnamenin iptali ve mirastan feragat gibi konularda süreler ve dava türleri birbirinden farklıdır. Öğrenme tarihi, mirasın açılması, vasiyetnamenin açılması ve ret beyanı gibi tarihlerin doğru saptanması hak kaybını önler.

Aile içi işlemler çoğu zaman yazılı belgeye dayanmadan yürüdüğü için banka dekontları, tapu bedelleri, murisin ekonomik ihtiyacı, tanık anlatımları ve fiili kullanım biçimi özel önem taşır. Delil hazırlığı ne kadar erken yapılırsa uyuşmazlığın hukuki çerçevesi o kadar sağlıklı kurulabilir.