Kentkuran Hukuk
KENTKURAN
HUKUK
Kategori VBoşanma

Boşanma Hukuku

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, mal rejimi tasfiyesi, nafaka, velayet ve tazminat uyuşmazlıklarına ilişkin makaleler bu bölümde yer alacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin hükümleri esas alınmaktadır.

10 makaleKanun maddesi referanslıTüm Kategoriler
Son EklenenAnlaşmalı Boşanma: Şartlar, Süreç ve Protokolün Hazırlanması25 Nisan 2026
12 Şubat 2026

Boşanma Davasında Tedbir Nafakası ve Geçici Velayet Kararları

TMK m.169 kapsamında dava süresince alınacak önlemler

Boşanma davasında tedbir nafakası nedir, geçici velayet nasıl verilir? Dava süresince alınacak koruyucu önlemler.

Boşanma davası, mahkemenin iş yüküne ve uyuşmazlığın kapsamına göre değişen sürelerde sonuçlanır. Bu süre içinde tarafların ve özellikle çocukların ekonomik ve psikolojik korunması için Türk Medeni Kanunu m.169, hâkime geniş yetkiler tanımıştır.

Tedbir Nafakası

TMK m.169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır. Bu kapsamda hükmedilen nafakaya 'tedbir nafakası' denir.

Tedbir nafakası, talep edilmese bile hâkim tarafından kendiliğinden hükmedilebilir. Miktarı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları gözetilerek belirlenir; davanın açıldığı tarihten itibaren işler ve kararın kesinleşmesine kadar devam eder.

Geçici Velayet ve Kişisel İlişki

Çocuğun velayetinin dava süresince hangi ebeveynin yanında kalacağı da hâkim tarafından geçici tedbir kararıyla düzenlenir. Bu kararda yine çocuğun üstün yararı ilkesi esas alınır; çocuğun mevcut yaşam koşullarını korumak, okulunu ve sosyal çevresini sürdürmek öncelikli kriterlerdir.

Velayet kendisine verilmeyen eş için kişisel ilişki günleri ve saatleri belirlenir. Uygulamada hafta sonları, dini bayramların belirli günleri ve yaz tatilinin bir bölümü kişisel ilişki süresi olarak düzenlenir.

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruyucu ve Önleyici Tedbirler

Aile içi şiddet veya tehdit söz konusu ise 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun devreye girer. Mağdura yönelik barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık hizmeti, hayatî tehlike halinde geçici koruma altına alınma ve gerektiğinde kreş imkânı sağlanması gibi koruyucu tedbirler mülki amir tarafından (6284 m.3); işyerinin değiştirilmesi, müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması ile hayatî tehlikenin bulunması hâlinde 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümleri uyarınca kimlik ve ilgili bilgi-belgelerin değiştirilmesi gibi koruyucu tedbirler ise hâkim tarafından (6284 m.4) verilir. Şiddet uygulayan hakkındaki uzaklaştırma, iletişim kurma yasağı, evden uzaklaştırma, silahların kolluğa teslimi gibi önleyici tedbirler için de hâkim yetkilidir (6284 m.5).

Bu tedbirler aciliyet halinde mülki amir tarafından, sonrasında ise Aile Mahkemesi'nce karara bağlanır ve kolluk eliyle uygulanır. Tedbire aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanır.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Aile hukuku dosyalarında hukuki değerlendirme, tarafların kusur durumu, çocukların üstün yararı, ekonomik koşullar ve delillerin hukuka uygunluğu birlikte gözetilerek yapılır. Mesaj kayıtları, tanık beyanları, banka hareketleri, sağlık raporları ve kolluk başvuruları ancak usulüne uygun biçimde sunulduğunda etkili olur.

Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri birbirinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi talebin hangi vakıaya ve hangi delile dayandığı açık biçimde kurulmalıdır.

Çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme, tarafların beyanından çok çocuğun fiziksel, duygusal, eğitimsel ve sosyal ihtiyaçlarını esas alır. Sosyal inceleme raporları, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin iletişim biçimi kararın değerlendirilmesinde önemli rol oynar.

İlgili Kanun Maddeleri

  • TMK m.169Boşanma davasında geçici önlemler
    + Tam metni göster
    Madde 169- Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • TMK m.197Birlikte yaşamaya ara verilmesi halinde tedbir
    + Tam metni göster
    Madde 197 - Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.
    Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır.
    Eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de yukarıdaki istemlerde bulunabilir.
    Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • 6284 sayılı Kanun m.4Hâkim tarafından verilecek koruyucu tedbir kararları
    + Tam metni göster
    MADDE 4 – (1) Bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:
    a) İşyerinin değiştirilmesi.
    b) Kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi.
    c) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunundaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması.
    ç) Korunan kişi bakımından hayatî tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • 6284 sayılı Kanun m.5Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbirler (şiddet uygulayana yönelik)
    + Tam metni göster
    MADDE 5 – (1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir:
    a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması.
    b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi.
    c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.
    ç) Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması.
    d) Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.
    e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.
    f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi.
    g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi.
    ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi.
    h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dâhil, muayene ve tedavisinin sağlanması.
    ı) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması.
    (2) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hâkimin onayına sunar. Hâkim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.
    (3) Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte hâkim, 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında karar vermeye yetkilidir.
    (4) Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • 6284 sayılı Kanun m.8Tedbir kararının verilmesi ve süresi
    + Tam metni göster
    MADDE 8 – (1) Tedbir kararı, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.
    (2) Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir.
    (3) Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.
    (4) Tedbir kararı, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise sadece korunan kişiye tebliğ edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgili kolluk birimi tarafından verilen tedbir kararı şiddet uygulayana bir tutanakla derhâl tebliğ edilir.
    (5) Tedbir kararının tefhim ve tebliğ işlemlerinde, tedbir kararına aykırılık hâlinde şiddet uygulayan hakkında zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı yapılır.
    (6) Gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri, tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir. Bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
    (7) Talep hâlinde ilgililere kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

  • HMK m.389İhtiyati tedbir genel hükmü
    + Tam metni göster
    MADDE 389- (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. 
    (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12

Madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.

Sonuç

Tedbir kararları boşanma sürecinde tarafların ve çocukların geçici ihtiyaçlarını düzenler. Gelir belgeleri, kira ve okul giderleri, sağlık kayıtları ve şiddet iddiası varsa başvuru tutanakları talebin değerlendirilmesinde önem taşır.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.

Danışmanlık Talebi