Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için (i) boşanma kararı verilmiş olmalı, (ii) talep eden eş boşanma yüzünden yoksulluğa düşmeli, (iii) talep eden eşin kusuru diğerinden daha ağır olmamalıdır. Eşit kusur halinde nafaka istenebilir; ancak ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez.

Yoksulluk kavramı, Yargıtay içtihatlarında 'asgari ölçüde geçinme imkânından yoksunluk' olarak yorumlanır. Asgari ücret düzeyinde gelir elde eden eşin yoksulluğa düşmüş sayılıp sayılamayacağı, tartışmalı bir konu olmakla birlikte içtihatlar ücretin yetersizliğini somut olarak değerlendirmektedir.

TMK m.175 yoksulluk nafakasının 'süresiz' olarak istenebileceğini açıkça belirtir. Bu, nafakanın hayat boyu ödeneceği anlamına gelmez; mahkeme şartların değişmesi halinde nafakayı kaldırabilir veya azaltabilir. Uygulamada nafakanın süresizliği, alacaklının yoksulluğunun devam etmesi koşuluna bağlı olarak yaşam boyu sürebilir.

Tartışmalı 'süresiz nafaka' uygulaması son yıllarda kanunlaştırma çalışmalarına konu olmuştur. Mevcut hukuki çerçevede ise hâkim, tarafların ekonomik durumlarını ve evliliğin süresini dikkate alarak hakkaniyet ölçüsünde miktar belirler.

TMK m.176/3 ve devamı uyarınca yoksulluk nafakası alacaklının evlenmesi halinde kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.

Nafaka borçlusunun maddi durumunda meydana gelen değişiklikler de nafakanın azaltılması veya artırılması davasına konu olabilir (TMK m.176/4). Bu davalar Aile Mahkemesi'nde görülür; yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.

Aile hukuku dosyalarında hukuki değerlendirme, tarafların kusur durumu, çocukların üstün yararı, ekonomik koşullar ve delillerin hukuka uygunluğu birlikte gözetilerek yapılır. Mesaj kayıtları, tanık beyanları, banka hareketleri, sağlık raporları ve kolluk başvuruları ancak usulüne uygun biçimde sunulduğunda etkili olur.

Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri birbirinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi talebin hangi vakıaya ve hangi delile dayandığı açık biçimde kurulmalıdır.

Çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme, tarafların beyanından çok çocuğun fiziksel, duygusal, eğitimsel ve sosyal ihtiyaçlarını esas alır. Sosyal inceleme raporları, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin iletişim biçimi kararın değerlendirilmesinde önemli rol oynar.