Kentkuran Hukuk
KENTKURAN
HUKUK
Kategori VBoşanma

Boşanma Hukuku

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, mal rejimi tasfiyesi, nafaka, velayet ve tazminat uyuşmazlıklarına ilişkin makaleler bu bölümde yer alacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin hükümleri esas alınmaktadır.

10 makaleKanun maddesi referanslıTüm Kategoriler
Son EklenenAnlaşmalı Boşanma: Şartlar, Süreç ve Protokolün Hazırlanması25 Nisan 2026 · 5 dk
21 Mart 2026

İştirak Nafakası ve Çocuk Giderleri: Hesaplama ve Artırım

TMK m.182/2 ve m.327-328 kapsamında çocuk için ödenen nafaka

İştirak nafakası nedir, nasıl hesaplanır, hangi yaşa kadar ödenir? Eğitim giderleri, sağlık masrafları ve nafaka artırım davası.

İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılma yükümlülüğüdür. Türk Medeni Kanunu m.182/2, hâkimin velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararlarını esas alacağını belirtir.

Hukuki Dayanak ve Niteliği

İştirak nafakası, çocuk için ödenir ve çocuğun hakkıdır; velayet sahibi eşin değil. TMK m.327, çocuğun bakım ve eğitim giderlerinin ana ve baba tarafından karşılanacağını, m.328 ise nafakanın çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşullarına uygun olacağını düzenler.

İştirak nafakası, talep edilmemiş olsa dahi hâkim tarafından re'sen takdir edilir. Bu, çocuğun korunması ilkesinin doğal sonucudur.

Miktarın Belirlenmesi

Nafaka miktarı belirlenirken çocuğun yaşı, eğitim seviyesi, sağlık durumu, alıştığı yaşam standardı; nafaka borçlusunun gelir durumu, malvarlığı ve diğer çocuklarına yönelik yükümlülükleri dikkate alınır. Geliri sınırlı olan borçlu bakımından da çocuğun giderlerine uygun bir katkı belirlenebilir.

Eğitim, özel kurs, sağlık harcamaları gibi olağan dışı giderler için ek talepte bulunulması mümkündür. Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa iştirak nafakası kendiliğinden sürmez; koşulları varsa yardım nafakası ayrıca talep edilir (TMK m.328/2 ve m.364).

Sürenin Sona Ermesi ve Artırım Davası

İştirak nafakası, kural olarak çocuğun ergin olduğu (18 yaşını doldurduğu) tarihte sona erer. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa, eğitim hayatı boyunca nafakanın devam etmesi 'yardım nafakası' adı altında talep edilebilir (TMK m.328/2 ve m.364).

Nafaka miktarının değişen ekonomik koşullara uyarlanması için artırım davası açılabilir. Artırımda önceki karar tarihi, çocuğun artan ihtiyaçları, tarafların gelir değişikliği ve enflasyon göstergeleri birlikte değerlendirilir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Aile hukuku dosyalarında hukuki değerlendirme, tarafların kusur durumu, çocukların üstün yararı, ekonomik koşullar ve delillerin hukuka uygunluğu birlikte gözetilerek yapılır. Mesaj kayıtları, tanık beyanları, banka hareketleri, sağlık raporları ve kolluk başvuruları ancak usulüne uygun biçimde sunulduğunda etkili olur.

Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri birbirinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi talebin hangi vakıaya ve hangi delile dayandığı açık biçimde kurulmalıdır.

Çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme, tarafların beyanından çok çocuğun fiziksel, duygusal, eğitimsel ve sosyal ihtiyaçlarını esas alır. Sosyal inceleme raporları, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin iletişim biçimi kararın değerlendirilmesinde önemli rol oynar.

İlgili Kanun Maddeleri

  • TMK m.182Boşanmada velayet, kişisel ilişki ve nafaka
  • TMK m.327Çocuğun bakım ve eğitim giderleri
  • TMK m.328Nafaka süresi ve eğitim devamı hali
  • TMK m.330Nafakanın belirlenmesi
  • TMK m.364Yardım nafakası
  • İİK m.344Nafaka borcunu ödememe — disiplin hapsi

Sonuç

İştirak nafakası, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğünün sonucudur. Miktarın belirlenmesinde çocuğun somut ihtiyaçları ve tarafların ödeme gücü birlikte dikkate alınmalıdır.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.

Danışmanlık Talebi