Boşanma Hukuku
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, mal rejimi tasfiyesi, nafaka, velayet ve tazminat uyuşmazlıklarına ilişkin makaleler bu bölümde yer alacaktır. Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin hükümleri esas alınmaktadır.
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat: Şartlar ve Hesaplama
TMK m.174 kapsamında kusurlu eşten istenecek tazminatlar
Boşanmada maddi ve manevi tazminat şartları nelerdir, miktarı nasıl belirlenir? Kusur değerlendirmesi ve hak düşürücü süre.
Boşanma kararıyla birlikte, kusurlu eşten boşanma sonucu uğranılan zararlar için maddi ve manevi tazminat istenebilir. Türk Medeni Kanunu m.174, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu tarafın, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebileceğini düzenler.
Maddi Tazminatın Şartları
TMK m.174/1 üç şart arar: (i) boşanmaya hükmedilmiş olmalı, (ii) tazminat isteyen eşin mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenmiş olmalı, (iii) talep eden eşin kusuru, davalı eşten daha hafif olmalıdır. Mevcut menfaat olarak eşin sosyal güvencesi, beklenen menfaat olarak ise miras hakkı veya birlikte yaşamın sağlayacağı ekonomik kazançlar dikkate alınır.
Maddi tazminat miktarı, hâkim tarafından tarafların ekonomik ve sosyal durumları, evliliğin süresi, kusur dağılımı ve hakkaniyet gözetilerek belirlenir. Toplu olarak veya irat şeklinde ödenebilir.
Manevi Tazminat
TMK m.174/2 boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebileceğini düzenler. Manevi tazminat, kişilik haklarının ihlalinin telafisi amacını taşır.
Aldatma, fiziksel veya psikolojik şiddet, sürekli aşağılama, ailenin yanında küçük düşürme gibi davranışlar manevi tazminatın tipik sebeplerindendir. Miktar, paradan beklenen tatmin işlevini gerçekleştirecek ölçüde ancak zenginleşme aracı olmayacak biçimde belirlenir.
Talep Süresi ve Görevli Mahkeme
TMK m.178'e göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu nedenle tazminat talebi, ya boşanma davasıyla birlikte ya da boşanma kesinleştikten sonra bir yıl içinde ayrı bir davayla ileri sürülmelidir.
Görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Tazminat boşanma davasıyla birlikte istenmişse aynı dosyada karara bağlanır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar
Aile hukuku dosyalarında hukuki değerlendirme, tarafların kusur durumu, çocukların üstün yararı, ekonomik koşullar ve delillerin hukuka uygunluğu birlikte gözetilerek yapılır. Mesaj kayıtları, tanık beyanları, banka hareketleri, sağlık raporları ve kolluk başvuruları ancak usulüne uygun biçimde sunulduğunda etkili olur.
Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri birbirinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi talebin hangi vakıaya ve hangi delile dayandığı açık biçimde kurulmalıdır.
Çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme, tarafların beyanından çok çocuğun fiziksel, duygusal, eğitimsel ve sosyal ihtiyaçlarını esas alır. Sosyal inceleme raporları, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin iletişim biçimi kararın değerlendirilmesinde önemli rol oynar.
İlgili Kanun Maddeleri
- TMK m.174Maddi ve manevi tazminat
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 174- Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.176Tazminat ve nafakanın ödenme biçimi
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 176- Maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir. Manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TMK m.178Boşanmadan sonra dava açma süresi (1 yıl)
+ Tam metni gösterTam metni gizle
Madde 178- Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TBK m.50Zararın ispatı (ve miktarın hakkaniyete göre belirlenmesi)
+ Tam metni gösterTam metni gizle
MADDE 50- Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
- TBK m.56Manevi tazminat
+ Tam metni gösterTam metni gizle
MADDE 56- Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · son inceleme: 2026-05-12
Madde metinleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Güncel ve resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.
Sonuç
Boşanma davasında tazminat talebi, kusur durumunun ispatına sıkı sıkıya bağlıdır. Tazminat tutarının doğru belirlenmesi için tanık ifadeleri, mesaj kayıtları, iş yeri belgeleri ve bilirkişi incelemeleri özenle hazırlanmalıdır.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Somut bir mesele için profesyonel destek almak isterseniz danışmanlık talep edebilirsiniz.
Danışmanlık Talebi