TMK m.166/1, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olması halinde eşlerden her birinin boşanma davası açabileceğini düzenler. Sebep genel ve nispi niteliktedir; hâkim, somut olayda evlilik birliğinin gerçekten çekilmez hâle gelip gelmediğini değerlendirir.

Sürekli aşağılama, fiziksel ve psikolojik şiddet, sadakatsizlik (zinaya varmayan), cinsel yaşamın temelden bozulması, ekonomik baskı, ailenin müdahalesi karşısında eşin korunmaması, bağımlılık (alkol, madde, kumar) gibi olaylar Yargıtay uygulamasında geçimsizlik sebebi olarak kabul edilir.

TMK m.166/2 önemli bir denge unsuru getirir: Davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber davalının itirazı, bu hâlde kötüye kullanma niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa, boşanmaya karar verilebilir.

Bu hüküm, ağır kusurlu eşin kendi haksızlığından yararlanarak boşanmayı zorlamasını engeller; ancak boşanmamanın artık taraflara zarar vereceği durumlarda hâkime esneklik tanır.

TMK m.166/3, evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde evlilik birliğinin temelinden sarsılmış sayılacağını öngörür. Bu fıkra, anlaşmalı boşanmanın yasal dayanağıdır.

TMK m.166/4 ise daha önce açılmış boşanma davası reddedilmiş ve karar kesinleştikten sonra üç yıl boyunca her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verileceğini düzenler. Bu fıkraya dayanan dava 'fiili ayrılık' sebebi olarak adlandırılır.

Aile hukuku dosyalarında hukuki değerlendirme, tarafların kusur durumu, çocukların üstün yararı, ekonomik koşullar ve delillerin hukuka uygunluğu birlikte gözetilerek yapılır. Mesaj kayıtları, tanık beyanları, banka hareketleri, sağlık raporları ve kolluk başvuruları ancak usulüne uygun biçimde sunulduğunda etkili olur.

Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi talepleri birbirinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesinde hangi talebin hangi vakıaya ve hangi delile dayandığı açık biçimde kurulmalıdır.

Çocuklara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme, tarafların beyanından çok çocuğun fiziksel, duygusal, eğitimsel ve sosyal ihtiyaçlarını esas alır. Sosyal inceleme raporları, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin iletişim biçimi kararın değerlendirilmesinde önemli rol oynar.