TTK m.529, anonim şirketin sona erme sebeplerini sayar: sürenin sona ermesi, esas sözleşmede öngörülen sebebin gerçekleşmesi, iflas kararı, genel kurul kararı, mahkeme kararı (TTK m.530-531) ve organ eksikliği gibi haller. Limited şirkette m.636 paralel düzenlemeler içerir.

Sona erme ile birlikte şirket, ticaret unvanına 'tasfiye halinde' ibaresini eklemek zorundadır. Yönetim kurulu görevini sürdürmekle birlikte yetkileri tasfiye amacıyla sınırlanır; tasfiye memurları atanır ve tescil edilir (TTK m.532, m.536).

Tasfiye memuru; tasfiye işlemlerini yürütmekle, açılış ve ara bilanço düzenlemekle, alacakları tahsil ve borçları ödemekle, malları satmakla ve kalan kıymeti pay sahiplerine dağıtmakla görevlidir (TTK m.540-543). Tasfiye memuru gerçek veya tüzel kişi olabilir; mali ve hukuki sorumluluğu yönetim kurulu üyeleri ile aynı esaslara tabidir (TTK m.553).

Bilinen alacaklılar tasfiyeden haberdar edilir; bilinmeyen alacaklılar için Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde bir hafta arayla üç defa çağrı ilanı yapılır (TTK m.541). Çağrı ilanlarındaki üçüncü ilanın yayım tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kalan varlığın pay sahiplerine dağıtılması yasaktır (TTK m.543).

Tasfiye işlemleri tamamlandığında tasfiye memurları kapanış bilançosunu hazırlar ve genel kurula sunar. Genel kurulun onayı ve ibranın ardından şirketin ticaret sicilinden silinmesi (terkin) talep edilir; terkin ile şirketin tüzel kişiliği sona erer (TTK m.545).

Terkinden sonra tasfiyesi unutulan bir alacak, varlık veya dava ortaya çıkarsa TTK m.547 uyarınca 'ek tasfiye' kararı için Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurulabilir. Ek tasfiye, terkinden itibaren on yıl içinde talep edilebilir; mahkeme kararı ile şirket sınırlı amaçla yeniden tüzel kişilik kazanır.

Şirketler hukuku işlemlerinde karar metni, toplantı çağrısı, gündem, hazır bulunanlar listesi, imza sirküleri, ticaret sicili başvuru evrakı ve şirket sözleşmesi bir bütün olarak incelenmelidir. Kurumsal işlemlerde çoğu uyuşmazlık, karar içeriğinden çok çağrı, nisap, temsil ve tescil aşamasındaki eksikliklerden doğar.

Pay devri, esas sözleşme değişikliği, birleşme, bölünme veya tasfiye gibi işlemler yalnızca şirket içi kararlarla tamamlanmaz; noter, ticaret sicili, vergi ve muhasebe boyutları da sürecin parçasıdır. Bu nedenle işlem takvimi hazırlanırken hukuki adımlar ile mali yükümlülükler birlikte planlanmalıdır.

Pay sahipleri veya yönetim kurulu üyeleri açısından muhalefet şerhi, bilgi alma hakkı, özel denetim talebi, ibra ve sorumluluk kayıtları ileride açılabilecek davalarda belirleyici delil niteliği taşıyabilir. Toplantı tutanaklarının açık ve denetlenebilir hazırlanması bu nedenle ayrıca önemlidir.